Uzależnienie od mediów społecznościowych – jak pomóc dziecku?

W dobie wszechobecnej technologii wielu rodziców zauważa, że ich dzieci coraz więcej czasu spędzają na korzystaniu z mediów społecznościowych. Na początku może wydawać się to niewinne – zdjęcie z wakacji, szybka wiadomość do znajomego, filmik oglądany w przerwie między zajęciami.

Stopniowo zauważasz, że telefon staje się przedłużeniem ręki Twojego dziecka, a jego nastrój w dużej mierze zależy od tego, co dzieje się w wirtualnym świecie.

To, co martwi rodziców, to nie tylko ilość czasu spędzanego w sieci, ale także zmiana w zachowaniu dziecka. Wycofanie się z życia rodzinnego, brak koncentracji, spadek wyników w nauce, a nawet drażliwość lub depresja to symptomy, których nie można ignorować. 

Nasza Klinika Psychologiczna Mecal w Gdańsku specjalizuje się w pracy z dziećmi i młodzieżą, które mierzą się z problemem uzależnienia od mediów społecznościowych. Chcemy pomóc nie tylko dzieciom, ale także ich rodzicom – bo razem można znaleźć drogę do zdrowych nawyków i harmonii w rodzinie.

Skala Problemu

Badania zlecone przez Rzecznika Praw Dziecka w 2021 roku wykazały, że 13% dzieci i 15% młodzieży w Polsce jest uzależnionych od mediów społecznościowych. Co trzeci nastolatek spędza w sieci kilka godzin dziennie, a niektórzy nawet do 12 godzin. Taka intensywność użytkowania prowadzi do zaniedbywania obowiązków szkolnych, relacji rodzinnych oraz innych aktywności.

Uzależnienie od mediów społecznościowych – czym właściwie jest?

Uzależnienie od mediów społecznościowych jest formą uzależnienia behawioralnego, w którym dziecko lub nastolatek nie potrafi kontrolować swojego korzystania z aplikacji takich jak Instagram, TikTok, Snapchat czy YouTube. Mimo że media te mogą być źródłem rozrywki, inspiracji i kontaktu ze światem, ich nadmiar może prowadzić do poważnych problemów emocjonalnych, społecznych i fizycznych.

Dzieci szczególnie narażone na ten problem to te, które:

  • Zmagają się z niską samooceną i potrzebują potwierdzenia swojej wartości poprzez lajki i komentarze.
  • Są wrażliwe na presję rówieśniczą i chcą “być na bieżąco”.
  • Korzystają z mediów społecznościowych jako ucieczki od problemów emocjonalnych, takich jak stres, samotność czy napięcia w rodzinie.

Objawy, które powinny zaniepokoić

Wielu rodziców zastanawia się, kiedy korzystanie z mediów społecznościowych przestaje być normą, a zaczyna być problemem. Symptomy, na które warto zwrócić uwagę, to:

  1. Izolacja społeczna – Twoje dziecko unika spotkań z rówieśnikami w rzeczywistości, woli kontakt wirtualny.
  2. Zaniedbywanie obowiązków – pojawia się brak zainteresowania nauką, rezygnacja z hobby, a czas wolny jest w całości poświęcony ekranowi.
  3. Zmienność nastrojów – dziecko staje się rozdrażnione, jeśli nie ma dostępu do telefonu lub internetu.
  4. Problemy zdrowotne – bóle głowy, przemęczenie, problemy ze snem, a także pogorszenie wzroku.
  5. Ucieczka od rzeczywistości – media społecznościowe stają się narzędziem, które pozwala uniknąć trudnych emocji i wyzwań codziennego życia.

Czynniki Ryzyka

Do czynników sprzyjających uzależnieniu należą:

  • Problemy emocjonalne: stres, lęk, depresja.
  • Niska samoocena: poszukiwanie akceptacji i uznania w świecie wirtualnym.
  • Presja rówieśnicza: potrzeba bycia na bieżąco z trendami i wydarzeniami w sieci.
  • Brak wsparcia rodzinnego: niewystarczająca kontrola i zainteresowanie ze strony rodziców.

Co czuje dziecko uzależnione od mediów społecznościowych?

Warto spojrzeć na problem oczami dziecka. Wirtualny świat staje się dla niego miejscem, w którym może być kimś, kim pragnie być – idealną wersją siebie. Każdy lajk, każde pozytywne komentarze dają chwilową ulgę, potwierdzając jego wartość. Jednak to poczucie szybko znika, a dziecko zaczyna odczuwać presję, by robić więcej, lepiej, bardziej widowiskowo. W efekcie może czuć się wypalone, samotne i… jeszcze bardziej uzależnione.

Często dzieci wstydzą się swojego problemu. Mogą czuć, że zawiodły rodziców albo że ich potrzeby emocjonalne są bagatelizowane. W naszej klinice staramy się stworzyć przestrzeń, w której dziecko czuje się rozumiane i akceptowane.

Jak możemy pomóc? Terapie social media 

W Klinice Psychologicznej Mecal Gdańsk łączymy wiedzę teoretyczną z praktyką zdobywaną w codziennej pracy z młodzieżą. Stosujemy indywidualne podejście do każdego pacjenta, biorąc pod uwagę jego potrzeby, osobowość oraz sytuację rodzinną.

Leczenie uzależnienia od social media wymaga zrozumienia przyczyn, które leżą u podstaw tego problemu. Każdy pacjent inaczej definiuje swoją relację z mediami społecznościowymi, dlatego terapia koncentruje się na indywidualnych potrzebach i wyzwaniach.

Terapia indywidualna

Nasze doświadczenie pokazuje, że dzieci i młodzież potrzebują przede wszystkim przestrzeni, gdzie mogą bezpiecznie mówić o swoich emocjach i doświadczeniach. W trakcie sesji terapeutycznych pomagamy im zrozumieć, dlaczego media społecznościowe stały się tak ważną częścią ich życia, i wspólnie pracujemy nad znalezieniem zdrowszych sposobów radzenia sobie z emocjami.

W trakcie sesji terapeutycznych pacjent uczy się:

  • Rozpoznawać swoje emocje i potrzeby.
  • Budować zdrowe strategie radzenia sobie z trudnościami.
  • Przywracać równowagę między czasem online a offline.
  • Odkrywać alternatywne źródła satysfakcji, takie jak hobby, sport czy relacje interpersonalne.

Terapia rodzinna

Uzależnienie dziecka zawsze wpływa na całą rodzinę. Dlatego w Mecal Gdańsk proponujemy sesje rodzinne, które pomagają odbudować komunikację i wzajemne zrozumienie. Wspólnie ustalamy zasady korzystania z technologii w domu i wspieramy rodziców w wypracowaniu skutecznych strategii wychowawczych.

Rodzice uczą się:

  • Jak komunikować się z dzieckiem w sposób wspierający, bez osądzania.
  • Jak wypracować realistyczne zasady dotyczące korzystania z mediów społecznościowych (np. określone godziny bez telefonu, wspólne spędzanie czasu offline).
  • Jak sami mogą dawać przykład zdrowego korzystania z technologii.

Terapia poznawczo-behawioralna (CBT)

CBT, czyli terapia poznawczo-behawioralna, jest jednym z najskuteczniejszych podejść w leczeniu uzależnień behawioralnych. Pozwala pacjentowi zidentyfikować negatywne wzorce myślenia, które napędzają korzystanie z mediów społecznościowych, i zastąpić je zdrowszymi przekonaniami.

Przykładowo: osoba uzależniona może myśleć, że „jeśli nie odpowiem na wiadomość natychmiast, stracę znajomych” lub „bez lajków moje życie jest mniej wartościowe”. Terapia pomaga w kwestionowaniu tych przekonań i budowaniu nowego spojrzenia na relacje społeczne oraz własną wartość.

Warsztaty dla rodziców

Wielu rodziców czuje się zagubionych i nie wie, jak skutecznie wspierać dziecko w wychodzeniu z uzależnienia. Organizujemy warsztaty, które dostarczają praktycznych narzędzi, jak rozmawiać z dzieckiem, jak ustalać granice i jak budować silną więź opartą na zaufaniu.

Jakie są cele terapii?

Celem terapii uzależnienia od mediów społecznościowych nie jest całkowita rezygnacja z technologii, ponieważ jej używanie jest naturalnym elementem współczesnego życia. Kluczowe jest jednak wypracowanie równowagi i odzyskanie kontroli nad czasem spędzanym online.

Oto, czego można oczekiwać po terapii:

  1. Świadome korzystanie z mediów społecznościowych – pacjent uczy się, jak wyznaczać sobie granice, aby media społecznościowe nie dominowały jego życia.
  2. Zwiększenie poczucia własnej wartości – terapia pomaga w budowaniu pozytywnego obrazu siebie, niezależnie od tego, jak wygląda aktywność w mediach społecznościowych.
  3. Odbudowanie relacji – zarówno w rodzinie, jak i wśród znajomych, poprzez aktywne uczestnictwo w świecie rzeczywistym.
  4. Redukcja stresu i poprawa nastroju – dzięki odkryciu innych, zdrowszych sposobów na radzenie sobie z trudnymi emocjami.

Rola Rodziców

Rodzice odgrywają kluczową rolę w zapobieganiu i leczeniu uzależnień cyfrowych:

  • Edukacja – rozmowy z dzieckiem na temat zagrożeń związanych z nadmiernym korzystaniem z mediów społecznościowych.
  • Ustalanie zasad – wprowadzenie limitów czasowych na korzystanie z urządzeń elektronicznych.
  • Promowanie alternatyw – zachęcanie do aktywności fizycznej, hobby i spotkań towarzyskich.
  • Monitorowanie: obserwacja zachowań dziecka i reagowanie na niepokojące sygnały.

Dlaczego warto zaufać Mecal Gdańsk?

W Klinice Psychologicznej Mecal Gdańsk wierzymy, że uzależnienie to sygnał, że w życiu młodego człowieka coś wymaga uwagi i troski.

Każde dziecko zasługuje na wsparcie, zrozumienie i szansę na zdrowy rozwój emocjonalny. Naszym celem jest nie tylko wyleczenie uzależnienia, ale również wzmocnienie dziecka, by mogło lepiej radzić sobie z wyzwaniami współczesnego świata.

Jeśli czujesz, że Twoje dziecko potrzebuje pomocy, skontaktuj się z nami. Razem możemy znaleźć rozwiązanie i pomóc Twojemu dziecku odzyskać radość życia.